नायट्रिक ऑक्साईड म्हणजे काय?

नायट्रिक ऑक्साईड हा एक वायू आहे जो ऍलर्जीक किंवा इओसिनोफिलिक दम्याशी संबंधित जळजळीत सामील असलेल्या पेशींद्वारे तयार होतो.

FeNO म्हणजे काय?

फ्रॅक्शनल एक्सहेल्ड नायट्रिक ऑक्साईड (FeNO) चाचणी ही श्वास सोडताना नायट्रिक ऑक्साईडचे प्रमाण मोजण्याची एक पद्धत आहे. ही चाचणी फुफ्फुसातील जळजळीची पातळी दाखवून दम्याचे निदान करण्यास मदत करू शकते.

FeNO ची क्लिनिकल उपयुक्तता

ATS आणि NICE ने त्यांच्या सध्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वे आणि निदान अल्गोरिदमचा भाग म्हणून शिफारस केलेल्या दम्याच्या सुरुवातीच्या निदानासाठी FeNO एक नॉन-इनवेसिव्ह अॅडजंक्ट प्रदान करू शकते.

संक्षेप: ATS, अमेरिकन थोरॅसिक सोसायटी; FeNO, फ्रॅक्शनल एक्सहेल्ड नायट्रिक ऑक्साईड; GINA, ग्लोबल इनिशिएटिव्ह फॉर अस्थमा; ICS, इनहेल्ड कॉर्टिकोस्टेरॉईड; NICE, नॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर हेल्थ अँड केअर एक्सलन्स.

ATS मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये प्रौढांमध्ये उच्च, मध्यम आणि कमी FeNO पातळी अनुक्रमे >५० ppb, २५ ते ५० ppb आणि <२५ ppb अशी परिभाषित केली आहे. मुलांमध्ये, उच्च, मध्यम आणि कमी FeNO पातळी >३५ ppb, २० ते ३५ ppb आणि <२० ppb अशी वर्णन केली आहे (सारणी १). ATS दम्याच्या निदानास समर्थन देण्यासाठी FeNO वापरण्याची शिफारस करते, विशेषतः इओसिनोफिलिक जळजळीच्या निदानात. ATS वर्णन करते की उच्च FeNO पातळी (>प्रौढांमध्ये ५० ppb आणि मुलांमध्ये >३५ ppb), जेव्हा क्लिनिकल संदर्भात अर्थ लावला जातो तेव्हा असे सूचित होते की इओसिनोफिलिक जळजळ लक्षणात्मक रुग्णांमध्ये कॉर्टिकोस्टेरॉईड प्रतिसादासह उपस्थित असते, तर कमी पातळी (प्रौढांमध्ये <२५ ppb आणि मुलांमध्ये <२० ppb) हे अशक्य बनवते आणि मध्यम पातळी सावधगिरीने समजावून सांगितली पाहिजे.

सध्याच्या NICE मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये, जे ATS पेक्षा कमी FeNO कट-ऑफ पातळी वापरतात (तक्ता १), प्रौढांमध्ये दम्याचे निदान विचारात घेतले जात असताना किंवा मुलांमध्ये निदान अनिश्चितता असलेल्या ठिकाणी निदान कार्याचा भाग म्हणून FeNO वापरण्याची शिफारस केली जाते. FeNO पातळी पुन्हा क्लिनिकल संदर्भात अर्थ लावली जातात आणि पुढील चाचण्या, जसे की ब्रोन्कियल प्रोव्होकेशन चाचणी, वायुमार्गाच्या अतिप्रतिसादात्मकतेचे प्रदर्शन करून निदान करण्यास मदत करू शकतात. GINA मार्गदर्शक तत्त्वे दम्यामध्ये इओसिनोफिलिक दाह ओळखण्यात FeNO ची भूमिका मान्य करतात परंतु सध्या दम्याच्या निदान अल्गोरिदममध्ये FeNO ची भूमिका दिसत नाही. स्कॉटिश कॉन्सेन्सस स्टिरॉइड-भोळ्या रुग्णांमध्ये >४० ppb आणि ICS असलेल्या रुग्णांसाठी >२५ ppb च्या सकारात्मक मूल्यांसह स्टिरॉइड एक्सपोजरनुसार कट-ऑफ परिभाषित करते.