गुरांमध्ये केटोसिस - शोध आणि प्रतिबंध

स्तनपानाच्या सुरुवातीला जेव्हा गायींमध्ये खूप जास्त ऊर्जेची कमतरता निर्माण होते तेव्हा त्यांना केटोसिस होतो. गायी शरीरातील साठा वापरते आणि विषारी केटोन्स सोडते. हा लेख दुग्ध उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी केटोसिस नियंत्रित करण्याच्या आव्हानाची चांगली समज प्रदान करण्यासाठी आहे.
केटोसिस म्हणजे काय?
दुभत्या गायी त्यांच्या उर्जेचा बहुतांश भाग दूध उत्पादनासाठी वापरतात. हे काम सुरू ठेवण्यासाठी, गायीला भरपूर चारा वापरावा लागतो. वासरू झाल्यानंतर, दूध उत्पादन लवकर सुरू झाले पाहिजे. गाय अनुवांशिकदृष्ट्या नेहमीच दूध उत्पादनाला प्राधान्य देण्याची प्रवृत्ती बाळगते, जरी हे तिच्या स्वतःच्या उर्जेचा आणि आरोग्याचा खर्च असला तरीही. जर आहारातून मिळणारी ऊर्जा पुरेशी नसेल, तर गाय तिच्या शरीरातील साठा वापरून भरपाई करेल. जर जास्त चरबी जमा झाली तर केटोन बॉडी दिसू शकतात. जेव्हा हे साठे वापरले जातात, तेव्हा केटोन रक्तप्रवाहात सोडले जातात: मर्यादित प्रमाणात हे केटोन समस्या निर्माण करत नाहीत, परंतु जेव्हा जास्त प्रमाणात सांद्रता निर्माण होते - ही स्थिती केटोसिस म्हणून ओळखली जाते - तेव्हा गाय कमी सक्रिय दिसेल आणि तिची कार्यक्षमता कमी होऊ लागेल.

गायींमध्ये केटोसिसची कारणे आणि परिणाम
गायींना प्रसूतीनंतर अचानक खूप जास्त प्रमाणात ऊर्जेची आवश्यकता असते आणि तार्किकदृष्ट्या ही मागणी पूर्ण करण्यासाठी त्यांना जास्त चारा आवश्यक असतो. दूध उत्पादन सुरू करण्यासाठी आणि ते टिकवून ठेवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात ऊर्जेची आवश्यकता असते. जर गायीच्या आहारात ही ऊर्जा कमी असेल तर ती तिच्या शरीरातील चरबीचे साठे जाळण्यास सुरुवात करेल. यामुळे रक्तप्रवाहात केटोन्स सोडले जातात: जेव्हा या विषारी पदार्थांचे प्रमाण एका मर्यादेपेक्षा जास्त होते तेव्हा गाय केटोनिक बनते.

केटोसिसने ग्रस्त असलेल्या गायी कमी खातात आणि स्वतःच्या शरीरातील साठा खाल्ल्याने त्यांची भूक आणखी दाबली जाईल, ज्यामुळे नकारात्मक परिणामांचा एक सर्पिल निर्माण होईल.

जर शरीरातील चरबीची जमवाजमव जास्त असेल तर ती चरबी वापरण्याची यकृताची क्षमता ओलांडू शकते, यकृतामध्ये ती जमा होऊ शकते, ज्यामुळे 'फॅटी लिव्हर' होऊ शकते. यामुळे यकृत बिघडते आणि यकृताला कायमचे नुकसान देखील होऊ शकते.

परिणामी, गाय कमी प्रजननक्षम होईल आणि सर्व प्रकारच्या आजारांना बळी पडेल. किटोसिसने ग्रस्त असलेल्या गायीला अतिरिक्त लक्ष देणे आणि शक्यतो पशुवैद्यकीय उपचारांची आवश्यकता असते.

केटोसिस कसा रोखायचा?
अनेक आजारांप्रमाणे, शरीरात असंतुलन निर्माण झाल्यामुळे केटोसिस होतो. गायीला तिच्या क्षमतेपेक्षा जास्त ऊर्जा पुरवावी लागते. ही स्वतःच एक सामान्य प्रक्रिया आहे, परंतु जेव्हा प्रभावीपणे व्यवस्थापित केले जात नाही आणि केटोसिस होतो तेव्हा ते ताबडतोब जनावरांच्या साठ्यावर आणि प्रतिकारशक्तीवर परिणाम करते. तुमच्या गायींना उच्च दर्जाचा, रुचकर आणि संतुलित आहार मिळतो याची खात्री करा. ही पहिली महत्त्वाची पायरी आहे. शिवाय, तुम्हाला तुमच्या गायींच्या आरोग्यासाठी आणि कॅल्शियम चयापचयात चांगल्या प्रकारे मदत करणे आवश्यक आहे. लक्षात ठेवा, प्रतिबंध हा नेहमीच उपचारांपेक्षा चांगला आणि स्वस्त असतो. निरोगी गाय जास्त खाते, कार्यक्षमतेने जास्त दूध देऊ शकते आणि अधिक सुपीक असेल.

दुग्धजन्य गायींच्या रोगप्रतिकारक क्षमतेला कसे समर्थन द्यायचे आणि वासराच्या वेळी कॅल्शियम चयापचय कसा वाढवायचा ते शिका, ज्यामुळे निरोगी आणि अधिक उत्पादक दुग्धजन्य गायी निर्माण होऊ शकतात.

केटोसिसची लक्षणे आणि चाचणी

केटोसिसची लक्षणे कधीकधी (सब)क्लिनिकल मिल्क फिव्हरसारखी असतात. गाय मंद असते, कमी खाते, कमी दूध देते आणि प्रजनन क्षमता खूपच कमी होते. सोडलेल्या केटोन्समुळे गायीच्या श्वासात एसीटोनचा वास येऊ शकतो. आव्हानात्मक गोष्ट अशी आहे की लक्षणे स्पष्ट (क्लिनिकल केटोसिस) असू शकतात, परंतु जवळजवळ अदृश्य (सबक्लिनिकल केटोसिस) देखील असू शकतात.

केटोसिस आणि (सब) क्लिनिकल मिल्क फिव्हरमधील फरक ओळखण्यासाठी बारकाईने लक्ष द्या, लक्षणे कधीकधी सारखी असू शकतात.

म्हणून, दुग्धजन्य गायींमध्ये केटोसिस वेळेवर शोधण्यासाठी संबंधित उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. केटोसिस शोधण्यासाठी दुग्धजन्य गायींसाठी विशेष केटोसिस शोध पद्धत वापरण्याचा सल्ला दिला जातो:यिलियनकांग ® पाळीव प्राण्यांचे रक्त केटोन मल्टी-मॉनिटरिंग सिस्टम आणि स्ट्रिप्स.दुधाळ गायींमध्ये केटोसिस चाचणीसाठी रक्तातील BHBA (ß-हायड्रॉक्सीब्युटायरेट) पातळीचे विश्लेषण ही सुवर्ण मानक पद्धत मानली जाते. विशेषतः गोवंशीय रक्तासाठी कॅलिब्रेट केलेले.

थोडक्यात, केटोसिसचे निरीक्षण करण्यासाठी शेती तंत्रज्ञानाच्या नवीन प्रगतीमुळे केटोसिसचे निदान सोपे आणि जलद करण्यात मदत करण्यासाठी विविध पर्याय उपलब्ध झाले आहेत.