दम्यामध्ये फेनोचा क्लिनिकल वापर

दम्यामध्ये श्वास सोडलेल्या NO चा अर्थ लावणे

FeNO च्या अर्थ लावण्यासाठी अमेरिकन थोरॅसिक सोसायटी क्लिनिकल प्रॅक्टिस मार्गदर्शक तत्त्वात एक सोपी पद्धत प्रस्तावित करण्यात आली आहे:

• प्रौढांमध्ये २५ पीपीबी पेक्षा कमी आणि १२ वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलांमध्ये २० पीपीबी पेक्षा कमी FeNO असल्यास इओसिनोफिलिक वायुमार्गाच्या जळजळीचा अभाव दिसून येतो.
• प्रौढांमध्ये ५० पीपीबी पेक्षा जास्त किंवा मुलांमध्ये ३५ पीपीबी पेक्षा जास्त असल्यास इओसिनोफिलिक वायुमार्गाचा दाह सूचित होतो.
• प्रौढांमध्ये २५ ते ५० पीपीबी (मुलांमध्ये २० ते ३५ पीपीबी) दरम्यान असलेल्या FeNO चे मूल्य क्लिनिकल परिस्थितीच्या संदर्भात काळजीपूर्वक समजून घेतले पाहिजे.
• पूर्वीच्या स्थिर पातळीपेक्षा २० टक्क्यांपेक्षा जास्त बदल आणि २५ ppb (मुलांमध्ये २० ppb) पेक्षा जास्त FeNO वाढणे हे इओसिनोफिलिक वायुमार्गाच्या जळजळीत वाढ दर्शवते, परंतु वैयक्तिकरित्या बरेच फरक आहेत.
• ५० ppb पेक्षा जास्त मूल्यांसाठी FeNO मध्ये २० टक्क्यांपेक्षा जास्त किंवा ५० ppb पेक्षा कमी मूल्यांसाठी १० ppb पेक्षा जास्त घट वैद्यकीयदृष्ट्या महत्त्वाची असू शकते.

दम्याचे निदान आणि वैशिष्ट्यीकरण

दम्याच्या निदानासाठी ग्लोबल इनिशिएटिव्ह फॉर अस्थमा FeNO चा वापर करू नये असा सल्ला देते, कारण ते नोनोसिनोफिलिक दम्यामध्ये वाढू शकत नाही आणि दम्याव्यतिरिक्त इतर आजारांमध्ये, जसे की इओसिनोफिलिक ब्रॉन्कायटीस किंवा ऍलर्जीक राहिनाइटिसमध्ये वाढू शकते.

थेरपीसाठी मार्गदर्शक म्हणून

आंतरराष्ट्रीय मार्गदर्शक तत्त्वे दमा नियंत्रक थेरपी सुरू करण्यासाठी आणि समायोजन करण्यासाठी इतर मूल्यांकनांव्यतिरिक्त (उदा. क्लिनिकल केअर, प्रश्नावली) FeNO पातळी वापरण्याची सूचना देतात.

क्लिनिकल संशोधनात वापरा

श्वासातून बाहेर टाकलेल्या नायट्रिक ऑक्साईडची क्लिनिकल संशोधनात महत्त्वाची भूमिका आहे आणि दम्याबद्दलची आपली समज वाढवण्यास मदत होईल, जसे की दम्याच्या तीव्रतेसाठी जबाबदार घटक आणि दम्यासाठी औषधांच्या कृतीची ठिकाणे आणि यंत्रणा.

इतर श्वसन रोगांमध्ये वापर

ब्रॉन्काइक्टेसिस आणि सिस्टिक फायब्रोसिस

सिस्टिक फायब्रोसिस (CF) असलेल्या मुलांमध्ये योग्यरित्या जुळणाऱ्या नियंत्रणांपेक्षा FeNO पातळी कमी असते. याउलट, एका अभ्यासात असे आढळून आले की नॉन-CF ब्रॉन्काइक्टेसिस असलेल्या रुग्णांमध्ये FeNO चे प्रमाण वाढलेले होते आणि हे स्तर छातीच्या CT वर दिसणाऱ्या असामान्यतेच्या प्रमाणात सहसंबंधित होते.

इंटरस्टिशियल फुफ्फुसांचा आजार आणि सारकोइडोसिस

स्क्लेरोडर्मा असलेल्या रुग्णांच्या अभ्यासात, इंटरस्टिशियल फुफ्फुसाचा आजार (ILD) असलेल्या रुग्णांमध्ये ILD नसलेल्या रुग्णांच्या तुलनेत जास्त श्वास सोडणारे NO आढळून आले, तर दुसऱ्या एका अभ्यासात उलट आढळून आले. सारकोइडोसिस असलेल्या ५२ रुग्णांच्या अभ्यासात, सरासरी FeNO मूल्य ६.८ ppb होते, जे दम्याचा दाह दर्शवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या २५ ppb च्या कट-पॉइंटपेक्षा खूपच कमी आहे.

क्रॉनिक ऑब्स्ट्रक्टिव्ह पल्मोनरी डिसीज

FE_NOस्थिर COPD मध्ये पातळी कमीत कमी वाढलेली असते, परंतु अधिक गंभीर आजारासोबत आणि तीव्रतेच्या वेळी वाढू शकते. सध्याच्या धूम्रपान करणाऱ्यांमध्ये FeNO चे प्रमाण अंदाजे ७० टक्के कमी असते. COPD असलेल्या रुग्णांमध्ये, FeNO चे प्रमाण उलट करता येण्याजोग्या वायुप्रवाह अडथळ्याची उपस्थिती स्थापित करण्यासाठी आणि ग्लुकोकोर्टिकोइड प्रतिसाद निश्चित करण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते, जरी मोठ्या यादृच्छिक चाचण्यांमध्ये याचे मूल्यांकन केलेले नाही.

खोकला प्रकारचा दमा

दीर्घकालीन खोकला असलेल्या रुग्णांमध्ये कफ व्हेरिएंट दमा (CVA) चे निदान अंदाज लावण्यात FENO ची मध्यम निदान अचूकता आहे. १३ अभ्यासांच्या (२०१९ रुग्णांच्या) पद्धतशीर पुनरावलोकनात, FENO साठी इष्टतम कट-ऑफ श्रेणी ३० ते ४० ppb होती (जरी दोन अभ्यासांमध्ये कमी मूल्ये नोंदवली गेली होती), आणि वक्र अंतर्गत सारांश क्षेत्र ०.८७ (९५% CI, ०.८३-०.८९) होते. विशिष्टता संवेदनशीलतेपेक्षा जास्त आणि अधिक सुसंगत होती.

दम्याशिवाय इओसिनोफिलिक ब्राँकायटिस

नॉन-अस्थमॅटिक इओसिनोफिलिक ब्रॉन्कायटीस (NAEB) असलेल्या रुग्णांमध्ये, थुंकी इओसिनोफिल्स आणि FENO चे प्रमाण दम्याच्या रुग्णांप्रमाणेच वाढलेले असते. NAEB मुळे दीर्घकालीन खोकला असलेल्या रुग्णांमध्ये चार अभ्यासांच्या (390 रुग्णांच्या) पद्धतशीर पुनरावलोकनात, इष्टतम FENO कट-ऑफ पातळी 22.5 ते 31.7 ppb होती. अंदाजे संवेदनशीलता 0.72 (95% CI 0.62-0.80) होती आणि अंदाजे विशिष्टता 0.83 (95% CI 0.73-0.90) होती. अशाप्रकारे, FENO NAEB वगळण्यापेक्षा पुष्टी करण्यासाठी अधिक उपयुक्त आहे.

वरच्या श्वसनमार्गाचे संक्रमण

फुफ्फुसाचा आजार नसलेल्या रुग्णांच्या एका अभ्यासात, विषाणूजन्य अप्पर रेस्पीरेटरी इन्फेक्शनमुळे FENO मध्ये वाढ झाली.

फुफ्फुसीय उच्च रक्तदाब

फुफ्फुसीय धमनी उच्च रक्तदाब (PAH) मध्ये NO हा एक पॅथोफिजियोलॉजिकल मध्यस्थ म्हणून ओळखला जातो. रक्तवहिन्यासंबंधीच्या निर्मितीव्यतिरिक्त, NO एंडोथेलियल पेशींच्या प्रसाराचे आणि अँजिओजेनेसिसचे नियमन करते आणि एकूण रक्तवहिन्यासंबंधी आरोग्य राखते. मनोरंजक म्हणजे, PAH असलेल्या रुग्णांमध्ये FENO मूल्ये कमी असतात.

FENO चे देखील एक भविष्यसूचक महत्त्व असल्याचे दिसून येते, कारण ज्या रुग्णांमध्ये FENO पातळी थेरपीने (कॅल्शियम चॅनेल ब्लॉकर्स, एपोप्रोस्टेनॉल, ट्रेप्रोस्टिनिल) वाढली आहे त्यांच्यामध्ये जगण्याची क्षमता सुधारली आहे, ज्या रुग्णांमध्ये असे नाही त्यांच्या तुलनेत. अशाप्रकारे, PAH असलेल्या रुग्णांमध्ये FENO पातळी कमी होणे आणि प्रभावी उपचारांमुळे झालेली सुधारणा सूचित करते की ते या रोगासाठी एक आशादायक बायोमार्कर असू शकते.

प्राथमिक सिलीरी डिसफंक्शन

प्राथमिक सिलीरी डिसफंक्शन (पीसीडी) असलेल्या रुग्णांमध्ये नाकाचा NO खूप कमी किंवा अनुपस्थित असतो. पीसीडीचा क्लिनिकल संशय असलेल्या रुग्णांमध्ये पीसीडी तपासण्यासाठी नाकाचा NO वापरण्याबद्दल स्वतंत्रपणे चर्चा केली आहे.

इतर अटी

फुफ्फुसीय उच्च रक्तदाबाव्यतिरिक्त, कमी FENO पातळीशी संबंधित इतर परिस्थितींमध्ये हायपोथर्मिया आणि ब्रोन्कोपल्मोनरी डिस्प्लेसिया तसेच अल्कोहोल, तंबाखू, कॅफिन आणि इतर औषधांचा वापर यांचा समावेश आहे.